VDS серверіндегі бос орынды қалай тексеруге және босатуға болады

Серверде орынның 100%-ы толған кезде көптеген ішкі қызметтер дұрыс жұмыс істеуін тоқтатады. Бұл қызметке арналған уақытша файлды жасау мүмкін болмайтындықтан болады. Өкінішке қарай, мұндай жағдайларда алынған орынды сервердің басқару панелі арқылы тексеру мүмкін емес, сондықтан серверге SSH арқылы қосылу қажет.

SSH — серверді және операциялық жүйені қашықтан басқаруға мүмкіндік беретін желілік хаттама.

Серверге SSH арқылы қосылу үшін SSH клиентін жүктеп алу қажет. Сайтта «Putty» SSH клиенті қолжетімді, оны мына сілтеме арқылы жүктеп алуға болады: https://putty.org.ru/download.html

Putty пайдалануды бастау үшін putty.exe файлын іске қосып, пайда болған терезеге сервердің IP-адресін енгізіп, төмендегі суретте көрсетілгендей «Открыть» (Ашу) түймесін басыңыз (мысал ретінде IP-адресі 91.231.87.169 болатын сынақ сервері пайдаланылған).

Маңызды! Егер сервердің IP-адресін білмесеңіз, https://1host.kz/ сайтындағы Жеке кабинетке кіріңіз (жоғарғы оң жақ бұрышта email мен құпиясөзді енгізіңіз), «Мои VPS/VDS» (Менің VPS/VDS) бөліміне өтіңіз — онда сервердің IP-адресі көрсетілген.

Тапсырыс беру кезінде 1host.kz аккаунтында көрсетілген поштаға жіберілген сервер баптаулары бар хатты табуды ұсынамыз. Бұл баптаулар серверге қашықтан кіру үшін қажет.

«Открыть» түймесін басқаннан кейін қара терезе пайда болады, оған сервердің логині мен құпиясөзін енгізу керек. Логин әрдайым «root», ал құпиясөзді поштаңызға жіберілген баптаулардан алуға болады. Төмендегі суретте деректерді енгізу терезесі көрсетілген.

Назар аударыңыз! Құпиясөзді енгізген кезде таңбалар көрсетілмейді, бірақ құпиясөз бәрібір енгізіледі. Бұл терезеде Ctrl+V пернелері жұмыс істемейді. Көшірілген құпиясөзді кірістіру үшін Shift+Ins пернелерін басу немесе тінтуірдің оң жақ батырмасын бір рет басу керек.

Құпиясөзді енгізгеннен кейін командалық жол пайда болады.

Енді командалық жолға келесі команданы енгізу керек:

df -h (Enter) - серверде алынған орын туралы ақпаратты көрсетеді.

Көріп отырғанымыздай, «Use%» өрісінде сервердегі орын 100% толған.

Енді орынды алып жатқан файлдарды немесе қалталарды анықтау үшін бірқатар командаларды орындау керек:

cd / (Enter) — түбірлік каталогқа өту; 
du -sh * (Enter) – каталогтар тізімін және олар алып жатқан орынды шығару.

Бұл мысалда ең көп орынды var қалтасы алып жатқаны көрініп тұр — 9.2G. Осы қалтаға өтіп, алынған орын бойынша іздеу жүргізу үшін келесі командаларды енгізу керек:

cd var/ (Enter) – /var қалтасына өту ; 
du -sh * (Enter) - /var қалтасында алынған орын туралы ақпаратты көрсету.

«log» қалтасында (толық жолы /var/log/) қай файлдар ең көп орын алатынын білу үшін келесі қадамдарды орындаңыз:

Мына команданы енгізіп, log қалтасына өтіңіз:

cd var/log

«du -sh *» командасын пайдаланып, /var/log/ қалтасының ішінде алынған орын туралы ақпаратты шығарыңыз:

du -sh *

!!! Назар аударыңыз: «log» алдында «/» көлбеу сызығы жоқ, өйткені біз қазір /var/ қалтасындамыз.

/var/log/ қалтасында көп орынды 9,1 ГБ көлеміндегі test.log және 3,3 ГБ көлеміндегі test2.log лог файлдары алып жатқанын көреміз.

Файлдарды жоюдың орнына келесі командаларды орындап, олардың мазмұнын нөлдей аламыз:

echo "" > test.log (Enter) – бұл команда /var/log/test.log файлын тазалайды; 
echo "" > test2.log (Enter) – бұл команда /var/log/test2.log файлын тазалайды; 
du -sh * (Enter) – бұл команда /var/log/ қалтасында алынған орын туралы ақпаратты көрсетеді.

Енді test.log және test2.log файлдарының әрқайсысы небәрі 4 КБ орын алады.

Серверде орын босағанына көз жеткізу үшін мына команданы орындаймыз:

df -h (Enter) – бұл команда серверде алынған орын туралы ақпаратты шығарады.

Осы қадамдардың барлығын орындағаннан кейін сервердің барлық қызметтері қайта жүктеліп, қалыпты жұмыс істей бастауы үшін reboot командасын енгізіп, серверді қайта жүктеу ұсынылады.

Маңызды ескерту: жоғарыда көрсетілген серверде файлдарды тазалау тәсілі уақытша болып табылады және оны тек сервердің ішкі қызметтерінің жұмысын тез қалпына келтіру үшін пайдалану ұсынылады. Сервер қызметтері қалпына келгеннен кейін серверде орынның қайта толып кетуінің алдын алу үшін осы лог файлдарын қателерге тексеріп, оларды жою керек.

Бұл мысал сервердегі орынды лог файлдары алып қойған жағдайды көрсетеді. Сервердегі орынды басқа файлдар да, мысалы, сайт файлдары да алып қоюы мүмкін. Көп жағдайда бұлар да сайттың лог файлдары немесе кэш файлдары болуы мүмкін (сайттың cache/ қалталарын тексеріп, олардың мазмұнын тазалау ұсынылады). Кэшті сайттың әкімші панелі арқылы тазалаған жөн. Сайттың басқару панелін жұмыс күйіне қайтару үшін /var/log/ қалтасындағы үлкен файлдардан кемінде 100 Мб орын босату қажет, содан кейін сайттың әкімші панеліне қосылып, кэшті тазалауға болады.

!!! ОЖ мен сервер қызметтерінің жұмысына жауап беретін қалталардан файлдарды жоймау маңызды. Оларға келесі қалталар жатады:

• /bin
• /boot
• /dev
• /lib
• /lib64
• /proc
• /run
• /sys
• /sbin
• /usr – бұл қалтадағы файлдарды тексеруге болады, бірақ тек жүйеге зиян келтірмейтін файлдарды ғана жою керек.
• /var/lib/ – тек лог файлдарын, *.log кеңейтімді файлдарды ғана жою керек.

Серверде көп орын алатын файлдарды жылдам табу үшін келесі командаларды да пайдалануға болады:

find / -size +1024M -print (Enter) – өлшемі 1 Гб-тан асатын барлық файлдарды шығарады;

for i in du --exclude=/proc --exclude=/dev --exclude=/bin --exclude=/sbin --exclude=/sys -sh /* | grep G | awk '{print $2}';do for dir in find $i -type d; do du -sh $dir | grep G; done ; done (Enter) – ең көп орын алатын қалталарды көрсетеді; орынды көптеген ұсақ файлдар алып жатқанда пайдалану ыңғайлы.